ვარსკვლავთ ბიჭუნა - ხალხური ზღაპარი
ოსკარ უაილდის ჯადოსნური ზღაპარი ულამაზეს, მაგრამ ამპარტავან ბიჭზე, რომელიც საკუთარ შეცდომებს აცნობიერებს და სიკეთის, თავმდაბლობისა და სიყვარულის გზას ირჩევს.
- ხანგრძლივობა
- მოსმენები
- 53 მოსმენა
შემსრულებელი
ნინო მითაიშვილი, მაია წითლიძე, ანა ზამბახიძე, გიორგი ტორიაშვილი, ნატა ბერეჟიანი, გიორგი ყველაშვილი, გოგა მოძმანაშვილი, ალეკო ბეგალიშვილი.
ზღაპრის შესახებ
წარმოგიდგენთ ცნობილი მწერლის, ოსკარ უაილდის დაუვიწყარ ნაწარმოებს. ეს ჯადოსნური აუდიო ზღაპარი, სახელად „ვარსკვლავბიჭუნა“, მოგვითხრობს ერთი უჩვეულო და ულამაზესი ბავშვის შესახებ, რომელიც თითქოს ციდან ჩამოვარდა. მოემზადეთ, წინ საოცარი თავგადასავალი გელოდებათ! ერთხელ, ზამთრის ბნელ და უმოწყალოდ ცივ ღამეს, ორი ღარიბი შეშის მჭრელი უღრანი ტყიდან შინისაკენ მიეშურებოდა. თოვლი მიწაზეც სქლად იდო და ხეების ტოტებიც დაეხუნძლა. ყინვა ისეთი ძლიერი იყო, რომ ცხოველები მხოლოდ თავის გადარჩენაზე ფიქრობდნენ. „ნეტავ, რას აკეთებს მთავრობა?!“ — უკმაყოფილოდ ღმუოდა გათოშილი მგელი. ჩიტები კი ერთმანეთს ეჩურჩულებოდნენ: „დედამიწა ჯვარს იწერს და თოვლი მისი საქორწილო კაბაა!“ მგელი ბრაზობდა და იმუქრებოდა, თუ არ დამიჯერებთ, ყველას შეგჭამთო. ფილოსოფოსად დაბადებულმა კოდალამ კი ბრძნულად ჩაილაპარაკა: „საქმე ძალზე მარტივადაა, უბრალოდ უნდა ვაღიაროთ, რომ ცივა!“ გლეხები გაყინულ თოვლში ძლივს მიაბოტებდნენ. უცებ, ციდან კაშკაშა ვარსკვლავი ჩამოვარდა. მათ ოქროს ნატეხი ეგონათ და სიხარულით გაიქცნენ, მაგრამ თოვლში, ოქროს ძაფებით ნაქსოვ ვარსკვლავებიან მოსასხამში გახვეული მძინარე ჩვილი დახვდათ. ერთმა თქვა, ბავშვს რა თავში ვიხლით, ჩვენ საკუთარ შვილებს ვერ ვარჩენთო, მაგრამ მეორემ ვერ გაიმეტა: „არა, ცოდვას ვერ ჩავიდენ, ამ ყინვაში ვერ დავტოვებ. ვიცი, შინ მშიერი ბავშვები მელოდებიან, მაგრამ ჩემი ცოლი არც ამას დაამადლის ლუკმას.“ მან ბავშვი სახლში მიიყვანა. ცოლი ჯერ ბრაზობდა, სხვისი ჩვილი რატომ მოიყვანეო, მაგრამ ქმრის სიტყვებმა: „სახლში, სადაც ქვისგულიანი ადამიანები ცხოვრობენ, განა სითბო დადგება?“ — ქალს გული მოულბო და ბავშვი სიყვარულით აიყვანა. ბიჭუნა იზრდებოდა და სულ უფრო ლამაზდებოდა. თუმცა, სილამაზემ მას ცუდი სამსახური გაუწია — ის ამპარტავანი, ბოროტი და პატივმოყვარე გახდა. „მე ვარსკვლავებიდან მოვლენილი ვარ, თქვენ კი მდაბიოები ხართ!“ — დასცინოდა ის დედობილ-მამობილის შვილებსა და თანასოფლელებს. იგი საათობით უმზერდა თავის ანარეკლს წყალში, ცხოველებსა და ხეიბრებს კი დაუნდობლად აწვალებდა. კეთილი მღვდლის დარიგებებს ის ყურსაც არ უგდებდა. ერთ დღეს სოფელში დაძონძილი მათხოვარი ქალი გამოჩნდა. ვარსკვლავბიჭუნამ და მისმა მეგობრებმა მას ქვები დაუშინეს. ქალმა ბიჭი და მისი ყელსაბამი იცნო — ის მისი დაკარგული შვილი იყო, რომელიც ყაჩაღებმა მოსტაცეს. „მე ვარ დედაშენი, ამდენი ხანია გეძებ!“ — შესძახა მან ტირილით. მაგრამ ვარსკვლავბიჭუნა გაცოფდა: „ვიღაც გიჟი ხარ, გეტყობა, შე მახინჯო! ახლავე მოშორდი აქაურობას! ძალიან მეზიზღები, შენს კოცნას მირჩევნია, გომბეშოს ან გველს ვაკოცო.“ საბრალო დედამ გზა ტირილით განაგრძო. როგორც კი ქალი წავიდა, ბიჭს საშინელება დაემართა — მეგობრებმა ზურგი აქციეს. გუბურაში ჩახედვისას კი აღმოაჩინა, რომ მისი სახე გომბეშოს მიმსგავსებოდა, ტანი კი გველის ქერცლით დაფარვოდა! მიხვდა ბიჭი, რომ დედის შეურაცხყოფისთვის დაისაჯა. მან მწარედ იტირა და გადაწყვიტა: „სანამ დედას არ ვიპოვი და პატიებას არ ვთხოვ, ვერ მოვისვენებ!“ სამი წელი დაეხეტებოდა ვარსკვლავბიჭუნა ტყესა თუ მინდორში. ცხოველები ზურგს აქცევდნენ — თხუნელამ, ჩიტმა და ციყვმა გაახსენეს მისი ძველი სისასტიკე და დახმარებაზე უარი უთხრეს. ბოლოს, ძალაგამოცლილი ბიჭი ერთ დიდ ქალაქს მიადგა. ჯარისკაცებმა ის არ შეუშვეს და დასცინეს, ერთმა ბოროტმა მოხუცმა კი, რომელიც სინამდვილეში ჯადოქარი იყო, იგი მონად იყიდა. ჯადოქარმა ბიჭი ბნელ დილეგში ჩააგდო და უბრძანა, ტყიდან სამი დღის განმავლობაში რიგრიგობით თეთრი, ყვითელი და წითელი ოქრო მოეტანა, თორემ სიკვდილით დასჯიდა. ტყეში ბიჭმა მახეში გაბმული ბაჭია იპოვა და გაათავისუფლა: „მეც მონა ვარ, მაგრამ ის მაინც შემიძლია, შენ გაგათავისუფლო!“ — უთხრა მან. მადლიერმა ბაჭიამ მას სამივეჯერ აპოვნინა გადამალული ოქრო. თუმცა, ქალაქის კარიბჭესთან მსხდომ სნეულ მათხოვარს იმდენად შეეცოდა ბიჭი, რომ სამივეჯერ მას მისცა ნაპოვნი ოქრო, მიუხედავად იმისა, რომ იცოდა, ჯადოქრისგან სასტიკი სასჯელი ელოდა. მესამე დღეს, წითელი ოქროს გაცემის შემდეგ, როცა ბიჭი ქალაქში შევიდა და სიკვდილს ელოდა, ხალხმა მოულოდნელად ყიჟინით დაუწყო შეგებება: „ჩვენი მბრძანებელი რა ლამაზია! მასზე ლამაზი არავინ არის!“ სარკეში ჩაიხედა და დაინახა, რომ ძველი სილამაზე დაბრუნებოდა, თვალებში კი სულ სხვა, კეთილი ნაპერწკალი გაჩენოდა. ამ დროს ხალხში მან თავისი საწყალი დედა და ის სნეული დაინახა, ვისაც ოქრო მისცა. ბიჭი მაშინვე მათ ფეხებში ჩაუვარდა და ატირებულმა პატიება შესთხოვა: „დედა, ამდენ ტანჯვას ვერ ავიტან, თუ არ მაპატიებ, ცხრა მთას იქით გადავიკარგები!“ დედამ და სნეულმა თავზე ხელი დაადეს და ერთხმად უთხრეს: „ადექი!“ და აი, ნამდვილი სასწაული! მათხოვარი და სნეული მშვენიერ მეფე-დედოფლად გადაიქცნენ! თურმე ისინი მისი ნამდვილი მშობლები იყვნენ. ვარსკვლავბიჭუნას ძვირფასი ტანსაცმელი ჩააცვეს და მეფედ აკურთხეს. ის მოწყალედ, სიკეთითა და სამართლიანად მართავდა თავის სამეფოს. მართალია, წარსულში გამოვლილი ტანჯვის გამო დიდხანს ვეღარ იცოცხლა, მაგრამ მისი კეთილი საქმეები და სიყვარულით სავსე გული ხალხს არასოდეს დავიწყებია.
