მახინჯი იხვის ჭუკი - ხალხური ზღაპარი
ჰანს კრისტიან ანდერსენის ცნობილი ზღაპარი პატარა ჭუკზე, რომელიც უამრავ განსაცდელს გაივლის და ბოლოს ულამაზეს თეთრ გედად გადაიქცევა.
- ხანგრძლივობა
- მოსმენები
- 1 მოსმენა
შემსრულებელი
ანა ზამბახიძე, ანა ქურთუბაძე, გოგა მოძმანაშვილი, მაია წითლიძე, ნინო მითაიშვილი, ნატა ბერეჟიანი
ზღაპრის შესახებ
ბულბულის პლატფორმაზე წარმოგიდგენთ ცნობილი ავტორის, ჰანს კრისტიან ანდერსენის დაუვიწყარ ისტორიას. ეს მშვენიერი აუდიო ზღაპარი, სახელად „მახინჯი იხვის ჭუკი“, მოგვითხრობს ერთ პატარა და გამორჩეულ არსებაზე. ზაფხულის მშვენიერი დღე იდგა. სოფლის ერთ ყანაში ყვითლად ბიბინებდა ჭვავი, ამწვანებული შვრიის გვერდით, მინდორში, თივის ზვინები აღემართათ. იქვე დინჯად მიდი-მოდიოდა გრძელფეხებიანი წერო. ყანებსა და მინდვრებს ირგვლივ ეკრა ღრმა ტბებიანი დაბურული ტყეები. მზის სხივებით განათებული ძველი ციხე-დარბაზის გალავანსა და არხს შორის ისეთი დიდი დუმფარა გაშლილიყო, რომ მის ქვეშ ბავშვებს თავისუფლად შეეძლოთ დამალვა. სწორედ აქ გაეკეთებინა ბუდე დედა იხვს და კვერცხებზე იჯდა. მოულოდნელად, ჭუკებმა ჩაუნისკარტეს კვერცხებს და გატეხეს ნაჭუჭი. „ჭუკ, ჭუკ!“ — გაისმა წრიპინი. პატარა, ფუმფულა ჭუკებმა გარეთ გამოჰყვეს თავი. „ვიხ, ვიხ!“ — სიყვარულით დაუძახა დედამ. „რა დიდი ყოფილა ქვეყანა!“ — აღმოხდათ ჭუკებს. „თქვენ გგონიათ, მხოლოდ ეს არის მთელი ქვეყანა?“ — უთხრა დედამ შვილებს, — „ქვეყანა გაცილებით შორს მიდის. მაგრამ ყველაზე დიდი კვერცხი ჯერ ისევ მთელია. ნეტავ, როდის გათავდება ეს სატანჯველი?“ ცოტა ხანში დიდი კვერცხიც გატყდა. „ჭუკ, ჭუკ!“ — გაისმა ხმა და გამოძვრა ჭუკი, მაგრამ ისეთი დიდი და უშნო იყო, დედა იხვმა იფიქრა, ინდაური ხომ არ არისო. დედა იხვი შვილებთან ერთად არხში ჩავიდა და წყალში ჩაიყვანა. მახინჯი, ნაცრისფერი ჭუკიც მშვენივრად ცურავდა. „არა, ეს ინდაურის ჭუკი არ არის,“ — დაასკვნა დედამ, — „შეხედეთ, რა საუცხოოდ უსვამს ფეხებს! წამომყევით, შვილებო, ფრინველთა ეზოში წაგიყვანთ.“ ფრინველთა ეზოში საშინელი ხმაური იდგა. დედამ ჭუკები საპატიო იხვებს წარუდგინა, მაგრამ სხვებმა უკმაყოფილოდ დაიწყეს ლაპარაკი. „შეხედეთ, ფუი, ერთი რა საძაგელია! ამის მოთმენა შეუძლებელია!“ — ერთმა იხვმა მახინჯ ჭუკს კისერში უკბინა კიდეც. დედა გამოესარჩლა: „თავი დაანებე! მართალია, ლამაზი არ არის, მაგრამ წყნარია და კარგად ცურავს.“ საბრალო მახინჯ იხვის ჭუკს კბენდნენ და დასცინოდნენ არა მარტო იხვები, არამედ ქათმებიც. საკუთარი და-ძმებიც კი გაბოროტებით ეუბნებოდნენ: „ნეტავ, კატამ შეგჭამოს, შე მახინჯო!“ საბრალო ჭუკმა ვეღარ აიტანა ამდენი ტანჯვა და ღობეზე გადაფრინდა. „ჩემი შეეშინდათ, რა მახინჯი ვარ!“ — გაიფიქრა მან, როცა ბუჩქებიდან შეშინებული ჩიტები წამოიშალნენ. ირბინა და ერთ დიდ ჭაობს მიადგა. ჭაობში გარეულმა იხვებმა და ბატებმაც დასცინეს მისი სილამაზის გამო. უცებ თოფის გრიალი გაისმა. მონადირეები ისროდნენ. საშინელი ძაღლი მივარდა ჭუკს, დაყნოსა და უკან გაბრუნდა. „ღმერთო ჩემო! ისეთი მახინჯი ვარ, რომ ძაღლმაც კი არ მიკბინა!“ — ამოისუნთქა შვებით ჭუკმა. როცა ყველაფერი მიწყნარდა, გზა განაგრძო და ძლიერი ქარის დროს ერთ ღარიბულ ქოხს შეაფარა თავი, სადაც დედაბერი, კატა და ქათამი ცხოვრობდნენ. ჭუკი მათთან დარჩა, მაგრამ ქათამი და კატა გამუდმებით ამცირებდნენ. „კვერცხის დადება შეგიძლია?“ — ჰკითხა ქათამმა. „არა.“ — უპასუხა ჭუკმა. „მაშ, მოიღე მოწყალება და ენას კბილი დააჭირე!“ ჭუკს ცურვა მოუნდა და თავისი სურვილი გაანდო მათ. „თქვენ ჩემი არ გესმით! უკეთესია, სულ წავიდე აქედან,“ — უთხრა ჭუკმა და წყლისკენ გაეშურა. დადგა შემოდგომა, შემდეგ კი ზამთარი. ერთ დღეს ჭუკმა თეთრი, ულამაზესი გედების გუნდი დაინახა. მათმა დანახვამ ჭუკს სევდა და აღფრთოვანება მოჰგვარა. ზამთრის სუსხში ჭუკი ყინულს მიეკრო. გლეხმა გადაარჩინა, მაგრამ მის სახლში ჭუკმა შიშისგან არეულობა გამოიწვია და ისევ გარეთ გაიქცა. ენით აუწერელი უბედურება გადახდა თავს საწყალ ფრინველს. გაზაფხულზე, როცა მზემ ისევ გაათბო დედამიწა, ჭუკი ხეხილის ბაღში აღმოჩნდა. ტბაზე სამი საუცხოო გედი გამოჩნდა. ჭუკმა ისინი იცნო და გადაწყვიტა: „მივცურდები იმ დიდებულ ფრინველებთან, იხვების წიწკნას და სიცივით კანკალს მირჩევნია, ამ ფრინველებმა მომკლან.“ მიცურდა გედებთან. „მომკალით!“ — შეევედრა ჩუმი ხმით, თავი ძირს დახარა და სიკვდილს ელოდა. მაგრამ ამ დროს ანკარა წყალში თავისი სახე დაინახა. ის აღარ იყო მახინჯი, ნაცრისფერი იხვის ჭუკი. ის თავად გადაქცეულიყო ულამაზეს, თეთრ გედად! მწუხარებამ მას ბედნიერების დაფასება ასწავლა. დიდრონი გედები ცურავდნენ მის გარშემო და სიყვარულით ეალერსებოდნენ. ნაპირზე მდგომმა ბავშვებმა ტაში შემოჰკრეს და იყვირეს: „შეხედეთ, ახალი გედი მოფრენილა! ახალი ყველას სჯობს! რა ლამაზია!“ ახალგაზრდას შერცხვა და თავი ფრთის ქვეშ ჩამალა. ის ძალიან ბედნიერი იყო, მაგრამ არ გაამაყებულა, რადგან კეთილი გული არასდროს ამაყდება. ოდესღაც მახინჯმა იხვის ჭუკმა მშვენიერი კისერი მოიღერა და სიხარულით შესძახა: „ოო, ასეთი ბედნიერება სიზმარშიც არ მწვევია!“
