მელიას ეშმაკობა - ხალხური ზღაპარი
გაიგეთ, როგორ ცდილობს ეშმაკი მელა თავთავების გაცვლას და ვინ ასწავლის მას ჭკუას. მხიარული ქართული ხალხური ზღაპარი პატარებისთვის.
- ხანგრძლივობა
- მოსმენები
- 0 მოსმენა
შემსრულებელი
გიორგი ყველაშვილი, გიორგი მოძმანაშვილი, ანა ზამბახიძე
ზღაპრის შესახებ
კეთილი იყოს თქვენი მობრძანება bulbuli.ge-ს ჯადოსნურ სამყაროში, სადაც დღეს ერთი ძალიან საინტერესო აუდიო ზღაპარი გელოდებათ. ეს გახლავთ ცნობილი ქართული ხალხური ზღაპარი, სახელად „მელიას ეშმაკობა“, რომელიც ერთ ცბიერ და გაიძვერა მელაზე გვიამბობს. ერთხელ, მელიამ ნამკალ ყანაში გაიარა. დაინახა, რომ მიწაზე ბევრი თავთავი ეყარა ტყუილ-უბრალოდ. იფიქრა, ეს თავთავები აუცილებლად რამეში გამომადგებაო; მოაგროვა, ერთ დიდ კონად შეკრა, ამოიღლიავა და კმაყოფილი გაუდგა გზას. იარა, იარა და გზაზე შემოაღამდა. მიადგა ერთი სახლის კარს და ხმამაღლა შესძახა: „ღამეს ხომ ვერ გამათევინებთ?“ „გაგათევინებ, მობრძანდი,“ — თავაზიანად უპასუხა სახლის პატრონმა. მელიამ თავთავების კონა მასპინძელს მიაბარა და სთხოვა, საქათმეში შეეტანა. კეთილმა მასპინძელმაც შეიტანა საქათმეში თავთავები, მაგრამ ფრთხილად, ისე დადო, რომ ქათმებს არ გამოეკენკათ. შუაღამისას, როცა ყველას ტკბილად ეძინა, მელია ჩუმად წამოდგა, საქათმეში შეიპარა, აიღო თავისი თავთავების კონა და ერთ დიდ, წითელ მამალს პირდაპირ ცხვირწინ დაუდო. მეორე დილით, მელიამ პატრონს მიბარებული კონა მოსთხოვა. შევიდა მასპინძელი საქათმეში და გამოკენკილი, გაპარტახებული თავთავები გამოუტანა. მელიამ მაშინვე მწარე ტირილი მორთო: „მაგის მეტი არაფერი მებადა და ეგეც თქვენმა მამალმა შემიჭამა!“ შეწუხებულმა მასპინძელმა ჰკითხა: „რა გიყო ახლა, მელიავ, რა ეშველება შენს თავთავებს?“ „ან მომიტანეთ ჩემი თავთავები, ან არადა, ის მამალი მომეცით,“ — დაბეჯითებით მოითხოვა ეშმაკმა მელიამ. რაღას იზამდა მასპინძელი? აიღო და მისცა მამალი. მელიამაც სიხარულით წაიყვანა და გზა განაგრძო. ბევრი იარა თუ ცოტა იარა, ისევ შემოაღამდა. ღამის გასათევად ამჯერად ერთ მეცხვარეს შეეკედლა. მამალი მას მიაბარა და მკაცრად გააფრთხილა: „ეს მამალი არ მომიკლა, თორემ სამაგიეროდ ცხვარს წაგართმევ!“ „კარგიო,“ — დაჰპირდა მეცხვარე. ღამით მელია ისევ ჩუმად წამოდგა, აიყვანა მამალი და ერთ უზარმაზარ რქოსან ცხვარს პირდაპირ რქებზე ჩამოაცვა. მეორე დილით მელიამ თავისი მამალი მოიკითხა. შევიდა მეცხვარე ბაკში და რას ხედავს! მამალი ცხვრის რქებზეა ჩამოცმული და სულს ღაფავს. მელიამ ისევ დაიწყო მოთქმა-ტირილი: „ეგ ერთი მამალიღა მყავდა, დილით ეგ მაღვიძებდა ხოლმე და ახლა კი, დავრჩი უქონელი და საცოდავი.“ რა უნდა ექნათ? მისცეს მელიას ის რქოსანი ცხვარი და სასწრაფოდ გაისტუმრეს. გახარებულმა მელიამ გზა განაგრძო. მიდიოდა, მიხტოდ-მიხაროდა და თან მხიარულად მიიმღეროდა: „ფეტვი გავყიდე მამლადა, მამალი კიდევ ცხვარადა!“ ისევ შემოაღამდა გზაში. ამჯერად ერთმა გლეხმა გაათევინა ღამე. ცხვარი მას მიაბარა და მკაცრად დაარიგა: „არამც და არამც ეგ ცხვარი ხარებს არ გააკარო, თორემ დამღუპავ და იმ ხარს წაგართმევ!“ გლეხმა ფრთხილად, სულ ცალკე დააბა ცხვარი. მაგრამ შუაღამისას მელია ისევ ადგა და თავისი ცხვარი პირდაპირ თავზე წამოაცვა ერთ მოზრდილ ხარს. მეორე დღეს გლეხს თვალის დახამხამებაში წაართვა ხარი და სიხარულით წინ გაიგდო. გზაში რომ შემოაღამდა, იმხელა ხრით სახლში აღარავინ შეუშვა. ბოლოს, როგორც იქნა, ერთ ქვრივთან მივიდა და სთხოვა: „ხარი მყავს, მეშინია მგელმა არ შემიჭამოს. ბოსელში დამაბმევინეთ, მე კი კარზე დავწვები და თავად ვუყარაულებ.“ ღამით მელია ადგა, თავის ხარს ყელი გამოსჭრა და სისხლიანი დანა ქვრივის უმცროს ქალიშვილს ჩუმად ჩაუდო ჯიბეში. მეორე დილით ხარი მოითხოვა. შევიდნენ და ნახეს, რომ ხარი მკვდარია. ძალიან შეწუხდა საცოდავი ქვრივი. მელიამაც ვითომ დიდად შეიცხადა, შეიწუხა თავი და მერე ქალს უთხრა: „ვინც ის ხარი დაკლა, ის უნდა წავიყვანო მეც.“ დებმა მაშინვე იუარეს, ჩვენ არ დაგვიკლავსო. „მაშ, ვისაც სისხლიანი დანა აღმოაჩნდება, დამნაშავეც ის არის!“ — განაცხადა მელიამ. დაუწყეს ყველას ჯიბეების სინჯვა. სისხლიანი დანა, რა თქმა უნდა, უმცროს დას აღმოაჩნდა. თავს კი იმართლებდა საცოდავი გოგონა, ხარი მე არ მომიკლავსო, მაგრამ მტკიცებულება სახეზე იყო და რაღას იზამდა. ჰოდა, ჩასვა მელიამ ქალი გუდაში, მოიკიდა ზურგზე და კმაყოფილი გაუდგა გზას. მიდიოდა და ხმამაღლა მღეროდა: „ფეტვი გავყიდე მამლადა, მამალი ერკემალადა! ერკემალაი ხარადა, ხარაი ლამაზ ქალადა!“ შუა გზაზე მხვნელ-მთესველ გლეხებს გადაეყარა. მათ დაინახეს დაღლილი მელია და დასძახეს: „დაისვენე, მელიავ, მოდი, პური ჭამე ჩვენთან ერთად!“ დაისვენა მელიამ. გლეხებმა მას ერთი დიდი ცხრილი მისცეს და უთხრეს: „წადი, სანამ ჩვენ სამხარს მოვამზადებთ, წყალი მოგვიტანე მაგ ცხრილით.“ წავიდა მელია წყაროზე. ავსებს წყალს, მაგრამ ცხრილი წყალს რას დაიჭერს! სანამ მელია წყაროსთან წვალობდა, მხვნელებმა სწრაფად მოხსნეს გუდას პირი, ამოიყვანეს გოგონა და მის ნაცვლად შიგ ერთი ავი ძაღლი ჩასვეს. ძაღლს პური მისცეს გასაჩუმებლად და გუდას თავი ისევ ისე მოუკრეს. მელია მობრუნდა გლეხებთან და უთხრა, წყლის მოტანა ვერ შევძელი, ახლა უნდა წავიდეო. მიდის მელია და ისევ წინანდებურად მიიმღერის. ცოტა ხანში ძაღლს გუდაში პური გაუთავდა და დაუწყო ფხაჭნა. მელიას ქალი ეგონა და ეუბნება: „რა არის, ქალო, რა გაწუხებს? თუ გწყურია, მითხარი დალიე, ახლავე ამოგიყვან!“ და მელიამ გუდას თავი მოხსნა. უცებ, გუდიდან გააფთრებული ძაღლი ამოვარდა, წინ გაიგდო მელია და ის მოწითალო ქურქი სულ ნაკუწ-ნაკუწად გააძრო! ასე დასრულდა ცბიერი მელიას ეშმაკობები. ჭირი იქა, ლხინი აქა, ქატო იქა, ფქვილი აქა.
