გაუცინარი მეფე - ხალხური ზღაპარი
გაიგეთ, რატომ არ იცინოდა მეფე! იმოგზაურეთ მამაც უმცროს ძმასთან ერთად, დაამარცხეთ ბოროტი დევი და იხსენით დედოფალი ამ ჯადოსნურ ქართულ ზღაპარში.
- ხანგრძლივობა
- მოსმენები
- 0 მოსმენა
შემსრულებელი
ანა ქურთუბაძე, გიორგი ტორიაშვილი, გიორგი ყველაშვილი, გოგა მოძმანაშვილი, ნატა ბერეჟიანი, ალეკო ბეგალიშვილი
ზღაპრის შესახებ
მოგესალმებით, პატარებო! Bulbuli.ge წარმოგიდგენთ კიდევ ერთ ჯადოსნურ ამბავს. ეს მშვენიერი აუდიო ზღაპარი, სახელწოდებით „გაუცინარი მეფე“, მოგვითხრობს ერთ უცნაურ ხელმწიფეზე და მის მამაც უმცროს ვაჟზე. იყო და არა იყო რა, ღვთის უკეთესი რა იქნებოდა, იყო ერთი გაუცინარი მეფე. გაუცინარს იმიტომ ეძახდნენ, რომ გაცინებული არავის არასოდეს ენახა. მეფეს სამი ვაჟი ჰყავდა. მათ გაუცინარი ხელმწიფის შვილებს ეძახდნენ. ერთხელ ძმებმა გადაწყვიტეს მამისთვის ეკითხათ, თუ რატომ ეძახდნენ ასე. ჯერ უფროსი ვაჟი შევიდა საკითხავად. მამამ ფიალით ღვინო მიაწოდა და უთხრა: „ჯერ ეს დალიე, მერე ერთ სილას შემოგკრავ და გეტყვი!“ აიღო ვაჟმა ფიალა და დალია. შემოჰკრა მეფემ სილა, დააბზრიალა და უთხრა: „წადი და მერე გეტყვი!“ იგივე ბედი ეწია შუათანა ძმასაც. ახლა უმცროსი ვაჟი მივიდა მეფესთან და ჰკითხა: „ჩვენ გაუცინარი ხელმწიფის შვილებს გვეძახიან და რად ხარ გაუცინარი?“ მიაწოდა მეფემ ფიალით ღვინო და უთხრა, დალიე, სილას გაგარტყამ და გეტყვიო. უმცროსმა ვაჟმა დალია. შემოჰკრა მეფემ სილა, მაგრამ ადგილიდან ფეხიც ვერ მოაცვლევინა. „დამკარ მეორე და მითხარი!“ — სთხოვა ბიჭმა. მეფემ სამჯერ დაარტყა, მაგრამ ვაჟი არც კი შერხეულა. ბოლოს მამამ უთხრა: „წადი და ჩემი თავის ხელა ბროწეულები მომიტანე. თუ მოიტან, გეტყვი ჩემს ამბავს!“ ძმები გზას გაუდგნენ. გზაგასაყარზე ქვა ნახეს წარწერით: აქეთ წახვალ – დაბრუნდები, იქეთ წახვალ – დაბრუნდები, პირდაპირ წახვალ – ვეღარ დაბრუნდები. უფროსი ძმები უსაფრთხო გზით წავიდნენ, უმცროსმა კი პირდაპირ იარა. გზად მან გაქვავებული შავი, წითელი და თეთრი ცხენოსანი ჯარი ნახა. ბოლოს კი ცამდე აწვდილ ციხე-კოშკს მიადგა. ციხის ძირას ბროწეული იდგა, რომელსაც ხუთი უზარმაზარი ნაყოფი ესხა. მოწყვიტა ვაჟმა ისინი. ამ დროს კოშკიდან ქალმა გამოიხედა და დაუძახა: „ვაიმე, შვილო, როგორ ჰგავხარ ჩემს შვილს, აქ რამ მოგიყვანა, საზიზღარი დევი მოგკლავს.“ ვაჟმა იუარა, იქ უნდა ამოვიდეო. ქალმა თავისი უზარმაზარი ნაწნავი ჩამოუშვა და ბიჭი კოშკში აიყვანა. ქალმა ის დამალა და დაარიგა, რომ დევის სულის ადგილსამყოფელი უნდა გაეგოთ. საღამოს, როცა დევი დაბრუნდა, ქალმა მოფერებით გამოჰკითხა საიდუმლო. აღმოჩნდა, რომ დევის სული შორს, ერთი ტახის თავში არსებულ კოლოფში იდო. კოლოფში სამი ჩიტი იყო: წითელი — ღონე, თეთრი — გონება, შავი კი — სული! ტახს ვერავინ მოკლავდა, თუ დევის შარდში ნაწრთობ ისარს არ ესროდა. ვაჟმა მჭედელს უზარმაზარი მშვილდ-ისარი გამოაჭედინა, საწრთობად დევის შარდი მიუტანა და ტახის საძებნელად წავიდა. ბევრი იარა და ტახიც იპოვა, რომელსაც იქვე ერთი მომტირალი ქალი შესაჭმელად მიეყვანა. ვაჟმა ქალს სთხოვა გაეღვიძებინა, როცა ტახი მოახლოვდებოდა და ცოტა წაიძინა. ტახი რომ გამოჩნდა, ქალმა სილა გაარტყა, მაგრამ ბიჭს არ გაეღვიძა. შეშინებული ქალის ცხელი ცრემლი ვაჟს სახეზე დაეცა და მაშინვე წამოხტა. ესროლა ისარი ტახს და სული განუტევებინა. თავი წააცალა, ყუთი ამოიღო და ღონისა და გონების ჩიტებს იქვე მოუღო ბოლო. დევს ძალა გამოელია. ბიჭმა სულის ჩიტი კოშკთან ცოცხლად მიიყვანა, მომაკვდავ დევს გაქვავებული ჯარის გასაცოცხლებელი შელოცვა ათქმევინა, უამრავი თვალ-მარგალიტი წამოიღო და გზას დაადგა. გზად თავის ძმებს შეხვდა. მათ უმცროსის მოტანილი ბროწეულების შეშურდათ. ჭასთან წყლის ამოსაღებად ჩასული უმცროსი ძმა მოატყუეს, თოკი გადაუჭრეს, ბროწეულები წაართვეს და მამას მიუტანეს. მეფემ გაიგო სიმართლე, ჯარი გაგზავნა და ჭაში გარდაცვლილი შვილი იპოვა. როცა მეფემ მას უფლის ხელსახოცი წაუსვა, ვაჟი გაცოცხლდა. გაუცინარმა ისეთი გაიცინა, რომ მიწა შეინძრა და ციდან ოქრო-ვერცხლი გადმოიბნა. უმცროსმა შვილმა მამას მოუყვა, რაც გზად გადახდა. მაშინ მეფემ თქვა: „შვილო, გაუცინარს იმიტომ მეძახიან, რომ ის ქალი ჩემი ცოლია და საზიზღარმა დევმა მომტაცა. ის გაქვავებული ჯარიც ჩემია. ახლა მოდი და გაიცინე ამხელა დანაკარგის მერე.“ უმცროსი ვაჟი ისევ წავიდა კოშკში, მოკლა დევი, წამოიყვანა დედამისი, გააცოცხლა ჯარი და შინ მშვიდობით დაბრუნდა. ჭირი იქა, ლხინი აქა. ქატო იქა, ფქვილი აქა. ელასა, მელასა, ჭიქა მეკიდა ყელასა; მთქმელსაც და გამგონებელსაც – ძილი გაამოთ ყველასა!
